M+MedicalAI UZ
Kasallik · Endokrinologiya

Qandli diabet

Diabetes mellitus
MEDAI-0001

Qondagi glyukoza miqdori uzoq vaqt yuqori bo‘lib qoladigan surunkali kasallik

Bosh shakl va ekvivalent · Headword and equivalent

English
Diabetes mellitus
O‘zbek
Qandli diabet
Normallashgan shakl
qandli diabet
Semantik guruh
Endokrinologiya · Endocrinology
Termin turi
Kasallik · Disease

Leksik ma’no

Leksik jihatdan “Qandli diabet” — qondagi glyukoza miqdori uzoq vaqt yuqori bo‘lib qoladigan surunkali kasallikni nomlaydigan ot birikmasi. Uning afzal inglizcha muqobili “Diabetes mellitus”.

Klinik ta’rif

Klinik qo‘llanishda qandli diabet — qondagi glyukoza miqdori uzoq vaqt yuqori bo‘lib qoladigan surunkali kasallikni anglatadi. Termin “Endokrinologiya” semantik sohasiga kiritilgan.

Lexical meaning

Lexically, “Diabetes mellitus” is a noun phrase naming a long-term disorder in which blood glucose remains too high. Its preferred Uzbek equivalent is “Qandli diabet”.

Clinical definition

In clinical use, diabetes mellitus denotes a long-term disorder in which blood glucose remains too high. It is indexed under Endocrinology.

Strukturaviy model · Structural model

2 so‘zli klinik ot birikmasi

Shakl tahlili: 2 so‘zli birlik — “Qandli” + “diabet”.

2-word clinical noun phrase

Form analysis: a 2-word unit — “Diabetes” + “mellitus”.

Sinonimlar va variantlar

diabetesdiabetqand kasalligi

Tipik birikmalar

suspected diabetes mellitusconfirmed diabetes mellitusmanagement of diabetes mellitusqandli diabetga gumontasdiqlangan qandli diabet

Qisqartma va ochilmasi · Abbreviation and expansion

Qisqartma qayd etilmagan · No abbreviation recorded.

Xalqaro kod · International code

Manba bilan tekshirilgan identifikator · Source-checked identifier

Bir yoki bir nechta terminologik identifikator yoxud kuzatuv/tasnif mosligi havola qilingan birlamchi manbalar bilan tekshirildi. Ular ta’limiy ma’lumot bo‘lib, bemorni kodlash qarori emas.

One or more terminology identifiers or observation/classification mappings were checked against linked primary sources. They are educational references, not patient-coding decisions.

Identifikator yoki moslik · Identifier or mapping
MeSH D003920 — Diabetes Mellitus
Version: 2026. Checked: 2026-09-18. Relation: equivalent_concept. Clinical approval: not recorded.

Qo‘llanish misollari · Usage examples

Klinik qaydda “Qandli diabet” baholanayotgan holat sifatida keltirilgan va qondagi glyukoza miqdori uzoq vaqt yuqori bo‘lib qoladigan surunkali kasallik deb izohlangan.

The clinical note lists “Diabetes mellitus” as a condition being evaluated and defines it as a long-term disorder in which blood glucose remains too high.

Kontekstual farqlash · Contextual disambiguation

Atrofdagi kontekst endokrinologiya sohasiga tegishli bo‘lib, ifoda kasallik sifatida qo‘llanganda “Qandli diabet” tanlanadi. Qisqartma yoki qisqa shaklni talqin qilishdan oldin to‘liq birikmani tekshirish kerak.

Select “Diabetes mellitus” when the surrounding context concerns endocrinology and the expression functions as a disease. Confirm the complete phrase before interpreting an abbreviation or short form.

Termin manbalari · Record sources

Bu termin uchun alohida manba tekshiruvi hali qayd etilmagan. · A record-specific source review has not yet been recorded for this term.

Validatsiya holati · Validation status

Strukturaviy tekshiruvdan o‘tdi. Klinik va professional til tekshiruvi kutilmoqda. · Structural checks passed. Clinical and professional-language review is pending.

Bu sahifa ta’limiy ma’lumot beradi va tashxis yoki shaxsiy davolash tavsiyasi o‘rnini bosmaydi. This page is educational and does not replace diagnosis or personalized medical advice.